Oto Sözlük — Araba Terimleri ve Anlamları
Motor parçalarından OBD2/DTC terimlerine, ekspertizden noter devrine kadar 95+ araba teriminin sade ve öğretici açıklaması — tek sayfada.
Motor
18 terimAteşleme Bobini
Akü voltajını bujinin çalışması için yüksek voltaja yükselten transformatör.
Alternatif: ignition coil, ateşleme makarası
Buji
Benzinli motorda yakıt-hava karışımını ateşleyen elektrotlu parça.
Alternatif: ateşleme bujisi, spark plug
Eksantrik Mili
Supapların açılıp kapanma hareketini kontrol eden mil.
Alternatif: camshaft, kam mili
Intercooler
Turboyla sıkıştırılmış sıcak havayı soğutan ısı eşanjörü.
Alternatif: ara soğutucu, şarj soğutucu
Kompresyon
Silindirde yakıt-hava karışımının sıkıştırılma basıncı.
Alternatif: sıkıştırma, compression
Krank Mili
Pistonların doğrusal hareketini dönme hareketine çeviren ana mil.
Alternatif: crankshaft
Lambda Sensörü
Egzoz gazındaki oksijen oranını ölçen sensör — yakıt-hava karışımının kontrolünde kritik.
Alternatif: oksijen sensörü, O2 sensörü, lambda probu
MAF Sensörü
Motora giren hava kütlesini ölçen sensör.
Alternatif: hava akış sensörü, Mass Air Flow
Piston
Silindir içinde aşağı-yukarı hareket ederek yanma enerjisini krank miline ileten parça.
Alternatif: pistın
Segman
Pistonun çevresine takılan ve sızdırmazlığı sağlayan halka.
Alternatif: piston halkası, ring
Silindir Kapağı Contası
Silindir bloğu ile silindir kapağı arasında sızdırmazlığı sağlayan conta.
Alternatif: head gasket, kapak contası
Stop-Start
Trafik ışığında motoru otomatik durduran-çalıştıran yakıt tasarruf sistemi.
Alternatif: start-stop, idle stop
Supap
Silindire hava-yakıt girişini ve egzoz çıkışını kontrol eden mantar şekilli valf.
Alternatif: valve
Triger Kayışı
Krank ve eksantrik millerinin senkronize çalışmasını sağlayan kritik kayış.
Alternatif: timing belt, triger seti
Turbo
Egzoz gazıyla çalışan ve motora daha fazla hava basan üst besleme cihazı.
Alternatif: turboşarj, turbo kompresör
VVT
Variable Valve Timing — supap zamanlamasını dinamik değiştiren teknoloji.
Alternatif: VVT-i, VANOS, VTEC, MIVEC
Wastegate
Turboşarjın aşırı basıncını kontrol eden by-pass valfi.
Alternatif: WG, boost control
Yatak
Krank ve eksantrik millerinin dönmesini destekleyen ana yatak parçaları.
Alternatif: bearing, krank yatağı
Şanzıman & Aktarma
9 terimAks
Tekerlekleri birbirine bağlayan ve dönme hareketini ileten mil.
Alternatif: axle, şaft
Aktarma Organları
Motor torkunu tekerleğe ileten tüm bileşenler bütünü.
Alternatif: güç aktarma, drivetrain, powertrain
CVT
Sürekli değişken oranlı otomatik şanzıman — vites kademesi olmaksızın çalışır.
Alternatif: sürekli değişken şanzıman
DCT
Çift kavramalı otomatik şanzıman — DSG, PDK, S-Tronic isimleriyle de anılır.
Alternatif: DSG, PDK, S-Tronic, çift kavramalı
Diferansiyel
Tahrik tekerleklerinin farklı hızlarda dönmesine olanak tanıyan dişli kutusu.
Alternatif: differential, differential gear
Kavrama
Manuel araçlarda motoru şanzımana bağlayıp ayıran sürtünmeli aktarım elemanı.
Alternatif: debriyaj, clutch
Mekatronik
Otomatik şanzıman kontrol modülü — hidrolik ve elektronik kontrolü birleştirir.
Alternatif: mechatronic, şanzıman beyni
Şanzıman
Motor torkunu vites oranlarına çevirerek tekerleğe ileten güç aktarma organı.
Alternatif: vites kutusu, transmission
Volan
Krank miline bağlı, motor titreşimini sönümleyen ağır metal disk.
Alternatif: flywheel
Elektrik
3 terimAkü
Aracın elektrik enerjisini depolayan ve marş anında motor çalıştıran kurşun-asit pil.
Alternatif: battery, araba aküsü
Alternatör
Motor çalışırken aküyü şarj eden ve sistemi besleyen elektrik üreteci.
Alternatif: şarj dinamosu, alternator
Marş Motoru
Aracın motorunu çalıştırmak için volan dişlisini döndüren elektrik motoru.
Alternatif: starter motor, starter
Yakıt Sistemi
4 terimCommon Rail
Modern dizel araçlarda yüksek basınçlı ortak yakıt hattı sistemi.
Alternatif: CR, CRDi, TDCi, ortak hat sistemi
Enjektör
Yakıtı silindire püskürten elektronik kontrollü valf.
Alternatif: yakıt enjektörü, memesi
Yakıt Filtresi
Yakıttaki kir, su ve partikülleri tutan filtre.
Alternatif: fuel filter
Yakıt Pompası
Yakıt deposundan yakıtı çekerek enjeksiyon sistemine ileten pompa.
Alternatif: fuel pump, benzin pompası
Egzoz & Emisyon
6 terimAdBlue
Dizel araçlarda NOx emisyonunu azaltan üre çözeltisi (DEF).
Alternatif: DEF, üre çözeltisi, SCR sıvısı
DPF
Dizel Partikül Filtresi — dizel araçlarda partikül emisyonunu yakalayan filtre.
Alternatif: partikül filtresi, FAP, kurum filtresi
EGR
Egzoz Gazı Geri Dönüşümü — NOx emisyonlarını düşürmek için tasarlanmış sistem.
Alternatif: EGR valfi, egzoz gazı geri devri
Egzoz Emisyon Ölçümü
Aracın egzoz gazlarındaki kirletici miktarının ölçülmesi.
Alternatif: egzoz pulu, emisyon ölçümü
Egzoz Manifoldu
Silindirlerden çıkan egzoz gazlarını toplayıp egzoz hattına yönlendiren parça.
Alternatif: exhaust manifold, header
Katalizör
Egzoz gazlarındaki zararlı maddeleri kimyasal olarak nötralize eden parça.
Alternatif: katalitik konvertör, kataliz
Soğutma
4 terimAntifriz
Soğutma sisteminde donmayı, kaynamayı ve korozyonu önleyen sıvı.
Alternatif: soğutma sıvısı, coolant
Radyatör
Motorun ürettiği ısıyı antifrize aktararak hava ile soğutan ısı eşanjörü.
Alternatif: radiator
Su Pompası
Antifrizi motor ve radyatör arasında dolaştıran pompa.
Alternatif: water pump, devirdaim pompası
Termostat
Motorun çalışma sıcaklığını koruyan, ısıya duyarlı valf.
Alternatif: thermostat
Yağlama
4 terimKarter
Motorun altında yer alan ve motor yağını biriktiren rezervuar.
Alternatif: oil pan, yağ karteri
Motor Yağı
Motor parçaları arasında sürtünmeyi azaltan, sızdırmazlık ve soğutma sağlayan yağ.
Alternatif: engine oil, yağ
Yağ Filtresi
Motor yağındaki metal parçacıkları ve kirlilikleri tutan filtre.
Alternatif: oil filter
Yağ Pompası
Motor yağını basınçlı şekilde tüm hareketli parçalara dağıtan pompa.
Alternatif: oil pump
Fren
5 terimABS
Anti-lock Braking System — ani fren anında tekerleğin kilitlenmesini önler.
Alternatif: Anti-lock Braking System, kilitlenme önleyici
ESP
Elektronik Stabilite Programı — savrulma anında fren ve motora müdahale eder.
Alternatif: ESC, Elektronik Stabilite Kontrolü
Fren Balatası
Fren diskine sürtünerek aracı yavaşlatan ve duran sürtünme malzemesi.
Alternatif: balata, brake pad
Fren Diski
Tekerlek göbeğine bağlı, balataların üzerine bastığı dairesel metal disk.
Alternatif: disk, brake rotor
Kaliper
Hidrolik basınçla balatayı diske ittiren fren mekanizması.
Alternatif: caliper
Süspansiyon
3 terimAmortisör
Tekerlek titreşimlerini sönümleyen hidrolik veya gazlı süspansiyon elemanı.
Alternatif: shock absorber, darbe emici
Rotil
Salıncak ile aks taşıyıcı arasında üç boyutlu hareket sağlayan küresel mafsal.
Alternatif: ball joint
Salıncak
Tekerlek askı sistemini şasiye bağlayan kollu yapı.
Alternatif: control arm
Direksiyon
2 terimElektronik
1 terimTeşhis & Arıza
3 terimCheck Engine
Motor arıza lambası — aracın motor veya emisyon sisteminde sorun olduğunu bildirir.
Alternatif: motor arıza lambası, MIL, Malfunction Indicator Lamp
DTC
Diagnostic Trouble Code — aracın elektronik beynine kaydedilen standart arıza kodu.
Alternatif: arıza kodu, hata kodu
OBD2
Aracın elektronik beyniyle (ECU) iletişim kurmaya yarayan standart araç teşhis arayüzü.
Alternatif: OBD II, On-Board Diagnostics, OBD-2
Semptom
2 terimLastik
3 terimDiş Derinliği
Lastik üzerindeki desen oluklarının derinliği — yasal sınır 1.6 mm.
Alternatif: tread depth
Lastik DOT Kodu
Lastiğin üretim haftası ve yılını gösteren 4 haneli kod.
Alternatif: DOT, üretim tarihi kodu
Lastik Yaşı
Lastiğin üretiminden bu yana geçen süre — DOT kodundan hesaplanır.
Alternatif: lastiğin yaşı
Güvenlik
3 terimADAS
Gelişmiş Sürücü Yardım Sistemleri — şerit takip, otomatik fren, kör nokta vb.
Alternatif: sürücü asistanı
Aquaplaning
Lastik ile yol arasında su tabakası oluşması sonucu yol tutuşun kaybı.
Alternatif: hydroplaning, su kayması
Çekiş Kontrolü
Tahrik tekerleklerinin patinaj yapmasını önleyen sistem (TCS/ASR).
Alternatif: TCS, ASR, Traction Control
Konfor & Klima
3 terimDRL
Daytime Running Light — gündüz görünürlük ışığı.
Alternatif: gündüz farı, Daytime Running Light
Klima Gazı
Klima sisteminde dolaşan ve havayı soğutan akışkan (R134a/R1234yf).
Alternatif: soğutucu gaz, refrigerant, R134a
Klima Kompresörü
Klima sisteminde gazı sıkıştıran ve dolaşımı sağlayan ana parça.
Alternatif: AC compressor, klima pompası
Kaporta
5 terimÇamurluk
Tekerleğin üstünü kapatan, gövdeyle bütünleşik veya ayrı kaporta parçası.
Alternatif: fender
Kaput
Motor bölümünü kapatan menteşeli ön kaporta parçası.
Alternatif: hood, bonnet
Podye
Aracın ön ve arka tampon iç yapısını taşıyan saç parça.
Alternatif: panel, ön panel, arka panel
Şase
Aracın tüm yapısını taşıyan ana iskelet (chassis).
Alternatif: chassis, iskelet
Tampon
Aracın ön ve arkasındaki çarpma emici plastik veya metal kaplama.
Alternatif: bumper
Bakım
5 terimFar Hizalama
Far ışınlarının doğru açıda olduğunun ayarlanması.
Alternatif: far ayarı, far ayarlama
Hava Filtresi
Motora giren havadaki tozu ve partikülleri filtreleyen kâğıt/kumaş eleman.
Alternatif: air filter
Periyodik Bakım
Üretici talimatına göre yapılan rutin koruyucu bakım hizmeti.
Alternatif: bakım, rutin bakım, service
Polen Filtresi
Kabin içine giren havadaki polen, toz ve kokuyu süzen filtre.
Alternatif: kabin filtresi, cabin filter, polenfiltresi
Rot-Balans
Direksiyon geometrisinin ve tekerlek dengesinin ayarlanması.
Alternatif: wheel alignment, rot-ayar, balans
Sahiplik & Hukuk
12 terimBoya-Değişen
İkinci el araçta sonradan boyanmış veya değiştirilmiş kaporta parçaları.
Alternatif: boyalı-değişen, boya değişen
Ekspertiz
İkinci el araçların durumunun bağımsız uzmanlarca incelenmesi.
Alternatif: expertiz, araç ekspertizi
Kasko
Aracın çarpma, çalınma ve hasar risklerine karşı isteğe bağlı sigortası.
Alternatif: kasko sigortası
MTV
Motorlu Taşıtlar Vergisi — yıllık ödenen araç vergisi.
Alternatif: motorlu taşıtlar vergisi
Noter Devri
Aracın resmi mülkiyetinin noter huzurunda alıcıya geçirilmesi işlemi.
Alternatif: noter satışı, araç devri
Noterde Güvenli Ödeme
Aracın devri ile ödemenin noter aracılığıyla aynı anda yapıldığı güvenli yöntem.
Alternatif: güvenli ödeme, noter ödemesi
Rehin
Aracın bir borca karşı banka veya finans kurumuna rehin verilmesi.
Alternatif: rehin kaydı, araç rehni
Ruhsat
Aracın resmi tescil belgesi — Trafik Tescil ve Trafik Belgesi.
Alternatif: tescil belgesi, trafik belgesi
Şerh
Aracın tapu/ruhsatına konulan kısıtlama veya hak kaydı.
Alternatif: şerh kaydı
Trafik Sigortası
Karşı tarafa verilen zararı karşılayan zorunlu mali mesuliyet sigortası.
Alternatif: ZMS, zorunlu mali mesuliyet
Tramer
Türkiye Sigorta Bilgi Merkezi — aracın hasar geçmişinin tutulduğu kayıt.
Alternatif: TRAMER, tramer kaydı
TÜVTÜRK Muayene
Araçların güvenlik ve emisyon açısından zorunlu periyodik kontrolü.
Alternatif: araç muayenesi, fenni muayene